Harde kritiek Adviescollege toetsing regeldruk op nieuwe Zelfstandigenwet
Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) kraakt harde noten over het toetsingskader van de nieuwe Zelfstandigenwet, dat naast de bestaande wettelijke normen komt te staan.
Zelfstandigen zullen ook met het nieuwe kader pas achteraf weten of hun werkzaamheden toch als schijnzelfstandigheid worden gezien, stelt het ATR in een advies aan minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie (SZW). ATR: De nieuwe Zelfstandigenwet gaat dan ook niet de duidelijkheid creëren die het kabinet beoogt, waarschuwt het ATR.
Toegevoegde waarde nieuwe toetsingskader onduidelijk
"Het kabinet wil met een nieuwe Zelfstandigenwet duidelijkheid creëren over wanneer mensen als zelfstandige aan de slag kunnen. Het wetsvoorstel introduceert een nieuw toetsingskader dat naast de bestaande wettelijke normen komt te staan. De toelichting bij het voorstel maakt echter niet duidelijk wat de toegevoegde waarde van het nieuwe kader is. Belangrijk daarbij is dat de feitelijke situatie geldt. Zelfstandigen zullen daarom ook met het nieuwe kader pas achteraf weten of hun werkzaamheden toch als schijnzelfstandigheid worden gezien," schrijft het ATM.
'Opnieuw geen zekerheid vooraf'
In het nieuwe voorstel beschrijft het kabinet een nieuwe toets die zelfstandigen vooraf de zekerheid zou moeten geven over (schijn-)zelfstandigheid. Het toetsingskader bestaat uit twee onderdelen: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets. Het eerste deel ziet op de zelfstandige zelf, het tweede deel op de opdracht van de zelfstandige. Het probleem hiermee is echter dat zekerheid vooraf niet kan worden gegeven, omdat alleen de feitelijke situatie geldt. En die kan alleen achteraf worden vastgesteld.
Het meest kritisch is het ATM misschien wel op het feit dat ze haar adviezen rondom eerdere wetsvoorstellen dezelfde mankementen in het nieuwe wetsvoorstel terugziet: "De voorliggende Zelfstandigenwet volgt op diverse eerdere voorstellen die beogen schijnzelfstandigheid tegen te gaan en mensen duidelijkheid te bieden wanneer zij aan de slag kunnen als zelfstandige. Eerder heeft ATR geadviseerd over een initiatiefwet met dezelfde naam als voorliggende wet en het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR). Over beide voorstellen heeft het ATR geadviseerd met het zwaarste oordeel (dictum 4, niet indienen)."
'Of Zelfstandigenwet doel bereikt blijft onzeker'
"Het doel van de nieuwe Zelfstandigenwet is om meer duidelijkheid te creëren, schijnzelfstandigheid tegen te gaan en zelfstandigen de erkenning te geven die zij verdienen. Of dit doel bereikt wordt, blijft onzeker. Zo blijkt uit het voorstel niet voor welke zelfstandigen en situaties het nieuwe beoordelingskader meer duidelijkheid biedt dan de bestaande beoordeling. Daarbij is ook relevant dat het doel niet toetsbaar is. Het is daarmee niet duidelijk wanneer het voorstel een succes is."
Eindoordeel ATR: niet indienen
"Het nieuwe toetsingskader komt naast de bestaande toets te staan. In het voorstel maakt het kabinet niet duidelijk hoe het de nieuwe onduidelijkheid die daardoor ontstaat gaat oplossen. Bij elke introductie van nieuwe criteria zijn er namelijk interpretatieverschillen, zeker wanneer wijzigende omstandigheden kunnen leiden tot nieuwe onzekerheid. Aanvullende duiding is nodig. Ook is het wenselijk dat passende hulp en ondersteuning geboden wordt bij de toepassing van het toetsingskader."
Het eindoordeel ten aanzien van het wetsvoorstel luidt, net als bij de eerdere 2 voorstellen: Niet indienen / vaststellen.
>> ATR-Advies: Nieuwe wet geeft zelfstandigen nog altijd geen duidelijkheid

