Kabinet is grip op schijnzelfstandigheid volledig kwijt

Kabinet is grip op schijnzelfstandigheid volledig kwijt De handhaving van de Wet DBA is opnieuw ‘uiterlijk’ 2,5 jaar opgeschort. Het kabinet rechtvaardigt het uitstel met een uitvoerige en wollige kamerbrief, als reactie op een kritisch rapport van de Algemene Rekenkamer over de handhaving op het gebied van schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst. Zzp-belangenverenigingen reageren teleurgesteld. Handhaving schijnzelfstandigheid Op 5 april 2022 heeft de Algemene Rekenkamer een onderzoek gepubliceerd over de handhaving op het gebied van schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst. De conclusie van het onderzoek: De aanpak door de Belastingdienst van schijnzelfstandigheid bij de inhuur van vakmensen in allerlei bedrijfssectoren komt niet van de grond. Belastingambtenaren controleren bij steeds minder opdrachtgevers of zij ten onrechte geen loonheffing afdragen. Tussen eind 2019 en 2021 is precies één keer een correctie opgelegd. Uit het rapport blijkt dat de Belastingdienst worstelt met het fiscaal onderscheiden van én de handhaving op schijnzelfstandigheid. Bij de aanpak van schijnzelfstandigheid lijken politiek en uitvoering naar elkaar te kijken voor oplossingen, stelt de Algemene Rekenkamer vast. Met de Wet DBA kreeg de Belastingdienst meer mogelijkheden om repressief te handhaven, maar het moratorium zorgde direct voor inperking van deze mogelijkheden. Ook blijkt niet dat de Belastingdienst sinds de invoering van de Wet DBA (beter) in staat is om schijnzelfstandigheid aan te pakken. Fiscale en sociaalrechtelijke verschillen werknemer-zzp’er De kern van het probleem laat zich samenvatten in onderstaande vier elementen, stellen staatssecretaris Van Rij van Financiën en minister Van Gennip van SZW: De bestaande fiscale en sociaalrechtelijke verschillen tussen werknemers en zelfstandigen maken het aantrekkelijk voor organisaties om zelfstandigen in te huren in plaats van werknemers in dienst te nemen. De beoordeling of sprake is van zelfstandigheid of werknemerschap is voor betrokkenen lastig en voor de Belastingdienst tevens arbeidsintensief. De Belastingdienst heeft onvoldoende inzetbare handhavingscapaciteit. Het handhavingsmoratorium versterkt de voorgaande drie knelpunten. (Schijn)zelfstandigen werken voor eigen rekening en risico De juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie is niet alleen van belang voor de juiste belastingafdrachten, maar ook met name voor de toedeling van passende rechten en plichten in de sociale zekerheid en met betrekking tot de arbeidsrechtelijke bescherming. Werknemers kennen een uitgebreidere bescherming in de sociale zekerheid en voor het arbeidsrecht dan zelfstandigen die voor eigen rekening en risico werken. In plaats van actie te ondernemen, schuift het kabinet het dossier weer 2,5 jaar door. In de praktijk komt dit erop neer dat staatssecretaris Van Rij van Financiën en minister Van Gennip van SZW het dossier gewoon parkeren bij hun opvolgers. Over 2,5 jaar hangt de schaduw van de verkiezingen boven besluiten van het kabinet. Dit is een herhaling van zetten. Oud-minister Koolmees koos voor dezelfde ‘strategie’ rondom het zzp-dossier en de schijnzelfstandigheid. Gelijker speelveld werknemer en zelfstandige In die zin is de inhoud van de kamerbrief extra wrang: “Het kabinet kiest daarom conform het coalitieakkoord ervoor om de komende tijd maatregelen te nemen langs drie lijnen om (de regels rondom) het werken met en als zelfstandige(n) meer toekomstbestendig te krijgen. De urgentie en de aard van de problematiek maakt dat de inzet op een specifieke lijn niet afhankelijk kan zijn van één van de andere lijnen, maar vereist wel dat de onderlinge samenhang bewaakt wordt”, stellen staatssecretaris Van Rij van Financiën en minister Van Gennip van SZW. De drie lijnen (om de besluitvorming rondom schijnzelfstandigheid te rekken, red.) zijn als volgt: De inzet op een gelijker speelveld voor contractvormen wat betreft arbeidsrecht, sociale zekerheid en fiscaliteit; Meer duidelijkheid over de vraag wanneer gewerkt wordt als werknemer dan wel als zelfstandige buiten dienstbetrekking (beoordeling van arbeidsrelaties) alsmede het ondersteunen van werkenden om hun rechtspositie op te eisen, en; Het verbeteren van toezicht en handhaving op schijnzelfstandigheid. Prognose ING: Nieuwe regelgeving maakt zzp’er aantrekkelijker dan uitzendkrachtING Research: Nieuwe regelgeving maakt zzp’er aantrekkelijker dan uitzendkracht Door nieuwe regelgeving voor uitzenders wordt flexwerk in de toekomst >>Kunstenbond klaagt Staat aan: compenseer zzp’ers voor coronaschadeDe Kunstenbond stelt de overheid aansprakelijk voor coronaschade zzp’er in de de culturele en creatieve sector. >>PZO en VZN: duidelijkheid over arbeidsrelatie is onmogelijke opgave met huidige kadersPZO en VZN: duidelijkheid over arbeidsrelatie onmogelijk met huidige kader Wet DBA PZO en VZN, samenwerkend in het Netwerk Zelfstandig Ondernemers, vinden >>Kabinet is grip op schijnzelfstandigheid volledig kwijtNieuwe, laagdrempelige zzp-arbeidsongeschiktheidsvoorzieningFNV Zelfstandigen, PZO, en VLOK lanceren een betaalbare arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor zelfstandigen. >>Toon meer (89)

Boekrecensie: In Betere Banen

Boekrecensie: In Betere Banen In de interviewbundel ‘In Betere Banen’ geven 15 experts hun toekomstvisie op de Nederlandse arbeidsmarkt. ‘In Betere Banen’ is relevant in het licht van de zzp-discussie, waarbij de zzp’er vaak het onderwerp is maar zelden gesprekspartner. De interviews bieden nieuwe inzichten. In interviews met Roos Wouters (Werkvereniging), Christel van de Ven (Vereniging Zelfstandigen Nederland, VZN) en Sjanne Marie van den Groenendaal (zzp- en hr-expert, Tilburg University) krijgt ‘de zzp’er’ een platform. Hugo-Jan Ruts van Zipconomie manoeuvreert zich in een positie van toeschouwer, met een relevantie observatie: ‘De politiek blijft ze (zzp’ers, red.) op één hoop te gooien, maar elke groep heeft andere problemen en vraagt dus om een andere politieke benadering’. Moderne zzp’er De mooiste observatie van het boek komt voor rekening van Paul de Beer, directeur van het Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging, De Burcht: ‘De moderne zzp’er is eigenlijk het ideaal van Marx. De arbeider is niet langer een loonslaaf, maar iemand die gewoon zelf bepaalt of hij ’s ochtends gaat vissen en ’s middags gaat werken, of andersom’. De samenstellers van de bundel, Auke Klijnsma, Peter Blok en Simone Lensink noemen de complexiteit van de arbeidsmarkt en de toenemende (inkomens)ongelijkheid als motivatie voor het schrijven. In de inleiding constateren ze: ‘Het soort dienstverband is (ook) bepalend of en op welke manier je aanspraak kunt maken op de sociale zekerheid. Juist mensen in een kwetsbare positie hebben (daardoor) minder juridische zekerheden.’ Hieraan koppelen ze een harde vraag: is Nederland vanwege de flexibilisering discriminerend? Een tweede vraag, ‘is het poldermodel nog representatief?’, zal veel zzp’ers en jongeren aanspreken. Zzp’er is onderdeel flexibele schil Christel van de Ven (VZN) is duidelijk. De veelkleurigheid van alle werkenden moet doorklinken aan de poldertafel. Ze maakt nog een tweede belangrijke observatie: een mens is geen ‘resource’ of kostenpost. Ongeacht de arbeidsrelatie (zzp’er of flexwerker) is er één groot, overkoepelend probleem dat om een oplossing vraagt: de kwetsbare positie aan de onderkant van de arbeidsmarkt. De coronacrisis heeft dit haarfijn blootgelegd. De zzp’er zonder werk kon in het beste geval aanspraak maken op de Tozo. De flexwerker maakte deel uit van de flexibele schil die misgreep bij de NOW-regeling. Jongeren en starters zijn in beide groepen relatief oververtegenwoordigd. ‘Omdat de onderlaag onvoldoende in staat is zich te organiseren, neemt hun macht verder af’ (…) ‘dat zie je terug in een toenemend aantal werkende armen’, stelt filosoof Kees Vuyk. Arbeidseconoom Ronald Dekker is nog stelliger als het gaat om flex- en platformwerkers die tegen minimumloontarieven werken: ‘We gaan als maatschappij een grens over’. Toekomst van de arbeidsmarkt ‘In Betere Banen’ is een aanrader voor iedereen die actief nadenkt over de toekomst van de Nederlandse arbeidsmarkt en weg wil blijven van (overheids)rapporten. Het biedt een mooie caleidoscoop aan inzichten, waarbij er één gemene deler is: een basisvangnet voor iedereen. Hoogleraar Arbeidsrecht Ruben Houweling komt met een voorzet voor een tweede hervorming: contractvormvrije bescherming. ‘We zijn per doelgroep de bescherming gaan bepalen. Dat is niet toekomstbestendig omdat er altijd nieuwe vormen van werk zullen ontstaan’. De rechtszaken rondom platformwerkers, zoals Uber-chauffeurs en Deliveroo-maaltijdbezorgers, zijn het bewijs. De Europese Commissie, die nieuwe wetgeving heeft aangekondigd, en het nieuwe kabinet Rutte IV kunnen zich deze woorden ter harte nemen. In Beter Banen, Over de toekomst van de Nederlandse Arbeidsmarkt Auteurs: Auke Klijnsma, Peter Blok, Simone Lensink Uitgever: Boom Bestuurskunde ISBN 978-94-6236-230-7 (ook verkrijgbaar als e-boek) Bestellen: boomdenhaag.nl/webshop/in-betere-banen BlogDe wet DBA is al vanaf het begin een spookwetDe wet DBA is al vanaf het begin een spookwet Als opdrachtgever en opdrachtnemer (zzp’ers) heb je graag zekerheid over de arbeidsrelatie die je met elkaar…BlogDe zzp’er als speelbal van VNO-NCWMet de oprichting van een nieuw te starten Netwerk Zelfstandig Ondernemers leggen VZN en PZO de stem van de zzp’er in handen van VNO-NCW….BlogSteun moet direct naar zzp’er in cultuur, niet via allerlei omwegenHet kabinet gaat in het nieuwe steunpakket voorbij aan de oproep van de culturele en creatieve sector voor individuele steun…..BlogVijf goede voornemens voor zzp’ersMet deze vijf goede voornemens sta je er als zzp’er aan het einde van 2022 een stuk beter voor….BlogWeinig oog voor werkgever in voorstellen arbeidsmarktDe nieuwe coalitie Rutte IV wil de kloof tussen vast en flex verkleinen. De voorstellen tonen weinig oog voor de positie van de werkgever….Toon meer